Kaynak: http://www.milliyet.com.tr/content/saglik/sag009/sag13.html
24.12.2001
Yüksek sesle
dinlenen müzik ve walkman kullanımındaki artış gençlerde işitme
kaybı vakalarını çoğaltıyor.
Önemli bir sağlık sorunu
olan işitme kaybının gençler arasında görülme sıklığının
arttığı bildiriliyor. Rock
müzik ve radyo-teyp (walkman) kullanımındaki artış gençlerdeki
işitme kaybından sorumlu tutuluyor. Uzmanlar işitme kaybının
kalıcı olduğuna dikkat çekiyor.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz
ve Baş Boyun Cerrahisi Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Murat Tokmak'tan
edinilen bilgilere göre, her 10 kişiden birinde işitme kaybı
bulunuyor ve bu kayıp normal konuşmayı/anlayabilmeyi etkiliyor. Aşırı
sese maruz kalma işitme kaybının en önemli nedeni olarak gösteriliyor.
Sesin çok fazla olduğu zaman iç kulaktaki sinir uçlarını öldürmeye
başladığı, yüksek sese maruz kalma süresi uzadıkça
da daha fazla sinir uçlarını harap ettiği bildiriliyor. Sinir
ucu sayısı azaldıkça da işitme azalıyor. Üstelik ölü
sinir uçlarını canlandırmak mümkün olmuyor ve hasar kalıcı
hale geliyor.
Şiddet veya sesin yüksekliği desibel(dB)
olarak ölçülüyor. Yelpaze insan kulağının duyabileceği
en silik sesten (0dB) roketin havalanma sesine (180dB) kadar değişiyor.
dB logaritmik bir ifade olduğu için, dB şiddetinde 10 ünitelik artış
bir alttakinin 10 katı fazlası anlamına geliyor; dB düzeyi
şu örneklerle anlatılıyor: "0 insan kulağının
duyabileceği en silik ses; 30 fısıldama sessiz kütüphane ortamı;
60 normal konuşma, daktilo, dikiş makinesi; 90 çimen biçme makinesi,
kamyon trafiği (günlük 8 saat maksimum maruz kalma süresidir); 100 demir
testeresi, havalı delici, kar aracı (korumasız maksimum 2 saat
maruz kalma süresidir); 115 rock konseri, oto kornası (korumasız
maksimum 15 dakika maruz kalma süresidir); 140 jet motoru (gürültü ağrı
yaratır ve geçici sağırlık oluşturur).
Uzmanlar 85 dB'den daha fazla sese maruz kalmanın
zararlı olduğu konusunda ortak görüş bildiriyor. Duyulan gürültüye
maruz kalma süresinin işitmedeki hasarla ilişkisi bulunuyor. Yüksek
sese ne kadar uzun süre maruz kalınırsa o kadar hasar gelişiyor.
Ayrıca sesin kaynağına ne kadar yakın olunursa hasar o kadar
fazla oluyor. Her silah sesi yakın çevredeki herkesin kulağına
zarar verebiliyor. Daha büyük ve topçu sınıfı silahlar en kötüsü
olarak kabul ediliyor. Ancak patlama kişiye yakın olursa küçük
silahlar bile işitmeye zarar verebiliyor." Ateşli silah kullanan
biri kulaklık kullanmıyorsa işitme kaybı riskiyle karşı
karşıya bulunuyor. Son çalışmalar gençlerde işitme
kaybı sıklığının arttığını gösteriyor.
Yüksek sesle dinlenen rock müzigi ve kulaklıklı taşınabilir
radyo-teyp (Walkman) kullanımındaki artış gençlerdeki işitme
kaybından sorumlu tutuluyor.
Tek sorun işitme kaybı değil
Gürültü ayrıca işitme kaybı dışında
başka sorunlara da yol açıyor. Kulak çınlaması gürültüye
maruz kalma sonrası görülüyor. Bazı insanlar yüksek sese
sinirlilik reaksiyonu gösterebiliyor, ayrıca kalp hızı ve kan
basınca veya mide asidinde artma görülebiliyor. Çok yüksek ses güç görevleri
yerine getirmeyi dikkati dağıtmak suretiyle azaltıyor. Bu
nedenlerle eğer gürültülü bir ortamda çalışılıyorsa
işitme koruyucusu kullanmak gerekiyor. Ayrıca bu koruyucuların güçlü
elektrikli aletler, gürültülü bahçe aletleri veya ateşli silah kullanırken
de giyilmesi öneriliyor.
Gürültüye bağlı işitme kaybı
kalıcı bir sorun olduğu için böyle bir durumdan şüphelenilidiği
takdirde mutlaka bir Kulak Burun Boğaz uzmanına görünmek gerekiyor.